JELED logo


Sjabbat sjalom!


Sjabbat is de wekelijkse joodse rustdag. Sjabbat begint op vrijdagavond voor zonsondergang en eindigt zaterdagavond, als er drie sterren aan de hemel staan. De tijd waarop sjabbat begint en eindigt verschilt per week. Kijk hier voor de sjabbattijden


Voor sjabbat wordt de tafel feestelijk gedekt en behalve borden en bestek zie je ook nog  kandelaars, een zilveren beker, wijn en twee broden onder een kleedje.  Dat heeft allemaal te maken met de mitswot van sjabbat: de speciale dingen die we doen waardoor we voelen dat het echt sjabbat is.


Sjabbatkaarsen

Vlak voor het begin van sjabbat worden twee kaarsen aangestoken. Klik om te zien hoe dat gaat. Als de kaarsen branden, wens je elkaar sjabbat sjalom of goed sjabbes.

Kleurplaat kaarsen aansteken


Kidoesjwijn

Aan het begin van de maaltijd maakt één persoon namens iedereen kidoesj over een beker wijn of druivensap. In de kidoesj staat dat sjabbat herinnert aan de schepping van de wereld en aan de uittocht uit Egyte. Kidoesjwijn is meestal lekker zoet. Iedereen krijgt er van in een klein bekertje, of een slokje uit de grote kidoesjbeker. Klik om te zien hoe je kidoesj maakt.

  

Twee challot (challes)

Op tafel liggen twee gevlochten broden onder een kleedje, dat zijn de challot of challes, de speciale broden voor sjabbat. Meestal zit er maanzaad of sesam op om ze extra lekker te maken. De twee broden herinneren aan het manna dat tijdens de tocht door de woestijn als voedsel uit de hemel viel. Op vrijdag was er twee keer zoveel manna als anders, dus ook voldoende voor sjabbat.


Voordat we van de challes eten wassen we onze handen op een bijzondere manier: door er een paar keer water overheen te gieten. Daarna wordt hamotsie gezegd, dat is de beracha over het brood, en krijgt iedereen aan tafel een stukje challe met zout.

Klik om te zien hoe dat gaat.


Dan volgt de rest van de feestelijke sjabbatmaaltijd. In sommige families zijn dat traditionele gerechten als gefillte fish, kippensoep, of kugel. Maar kies gewoon wat jullie zelf vinden dat het beste bij sjabbat past. Tijdens het eten wordt gezongen en na afloop van de maaltijd volgt het bensjen, het gebed na de maaltijd.


Meer over sjabbat

Een bijzondere dag

Goede week!

Knutsels

Spelletjes

Liedjes